امروزه تغییرات بوجود آمده در بازارهای جهانی، تغییرات اساسی در نیازمندیهای مشتریان (كاهش كمیت تقاضا و افزایش در سطح كیفیت محصولات درخواستی عطف به ابعاد كیفیت مانند زیبایی ، عمر ، دوام ، قابلیت اطمینان و ... ) ایجاد نموده و متناسب با آن، جهت گیری دولت به سمت كوچك سازی ، گروه صنعتی سایپا را بر آن داشته است تا با ایجاد زیر ساخت مناسب كه دارای انعطاف پذیری در حد مطلوب باشد ، نیازمندیهای حال و آتی مشتریان را شناسایی و برآورده نماید. از طرفی در محیط پرتلاطم و متغیر امروزی، جهت موفقیت و پیشرفت سازمان ها باید تمامی بخش های سازمان از جمله سایپای گلپایگان با مسیر استراتژیک آن سازمان همسو گردند. با توجه به نفوذ فناوری اطلاعات در حوزه های مختلف کسب و کار، واحد فناوری اطلاعات در بین این واحدها و همچنین از بعد همسویی استراتژی های مربوطه با استراتژی کسب وکار از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.

در حال حاضر سرمایه گذاری های كلانی كه در حوزه فناوری اطلاعات در زمینه های مختلف همچون زیرساخت، سیستم­های كاربردی، سرویس های مورد نیاز می گردد، مدیریت سازمان ها را برآن داشته است تا طی بررسی وضعیت جاری فناوری اطلاعات در پاسخ دهی به نیازهای سازمان، مشكلات جاری را در خصوص عدم هماهنگی فناوری اطلاعات و كسب وكار استخراج و راهكارهای رفع این مشكلات را با سناریوهای عملیاتی با استفاده از مدل های شناخته شده برطرف نماید. لذا ضروری است ضمن ارزیابی این همسوئی، راهكارهای مربوطه برای ارتقاء و حفظ این همسویی ارائه گردد.

برای شناخت چالش ها و مشكلات موجود همسویی در ابتدا مرور نسبتا كاملی بروی روش های همسویی صورت پذیرفته است. با استفاده از مدل مرجع هندرسون- ونكاترامن مولفه های دو حوزه فناوری اطلاعات و كسب و كار و دیدگاه های همسویی معرفی گردیده و با استفاده از مدل بلوغ لوفتمن با توجه به مولفه های ذكر شده و معیارهای این مدل، سطح بلوغ همسویی ارائه گردیده است. در فرآیند طی شده پس از شناخت چالش ها و مشكلات در خصوص معیارهای مدل لوفتمن راهبردهای عملیاتی برای ایجاد همسویی نیز ارائه گردیده است.

طی مراحل تحقیق مشخص شد موضوع امنیت اطلاعات اگرچه اولویت نخست صنایع غیرنظامی کشور نیست اما تحریم های درنظرگرفته شده برای ایران که محدودیت هایی را نیز برای شرکت های خارجی در تعاملات شان با ایران در نظر می گیرد ضریب محرمانه به برخی اطلاعات صنعتی کشور داده است. به همین جهت این دیدگاه با استفاده از یك معیار جدید در مدل  بلوغ لوفتمن بهمراه سطوح جدید معرفی گردیده است تا این مدل از كارایی بیشتری برای شناخت مشكلات همسویی برخوردار گردد.

كلمات كلیدی: همسویی، مدل های همسویی، مدل بلوغ، متدولوژی، حاكمیت فناوری اطلاعات

فهرست

فصل اول - طرح مساله. 10

1-1- مقدمه. 11

1-2- عنوان تحقیق... 15

1-3- بیان مسئله. 15

1-4- اهمیت و ضرورت تحقیق... 16

1-5- اهداف كلی و جزئی تحقیق... 18

1-6- قلمرو مكانی و زمانی تحقیق... 18

1-7- سوالات و فرضیه های تحقیق... 19

فصل دوم- مروری بر ادبیات موضوع.. 21

2-1- مقدمه. 22

2-2- بررسی نظریه های پیرامون موضوع.. 23

2-2-1- همسوئی از طریق معماری.. 24

2-2-2- همسوئی از طریق ارتباط.. 24

2-2-3 – همسوئی از طریق حاکمیت... 24

2-2-4- معرفی مدل های مطرح همسوئی از طریق معماری.. 26

2-2-4-1- مدل بی.تم.. 26

2-2-4-2- مدل روش معماری سازمانی... 29

2-2-5- معرفی مدل های مطرح همسوئی ارتباطی... 33

2-2-5-1- مدل هندرسون- ونكاترامن.. 33

2-2-5-1-1- معرفی نواحی مدل.. 34

2-2-5-1-2- پیوندها 38

2-2-5-1-3-دیدگاه های همسوسازی.. 38

2-2-5-1-4- تحلیل مدل.. 45

2-2-5-2- مدل سنجش بلوغ همسوئی استراتژیك لوفتمن.. 46

2-2-5-2-1- معیارهای بلوغ.. 47

2-2-5-2-2- سطوح بلوغ همسوئی... 53

2-2-5-2-3-درک و شناسائی رابطه کسب و کار و فناوری اطلاعات... 56

2-2-5-2-4-راهبرد همسویی به عنوان یک فرایند.. 58

2-2-6 – معرفی مدل های مطرح همسوئی حاکمیت... 60

2-2-6-1- مدیریت كارایی كسب وكار. 60

2-2-6-2- حاکمیت فناوری اطلاعات... 61

2-2-6-2-1- معرفی کوبیت... 75

2-2-6-2-2- معرفی ایزو 27001. 90

2-2-6-2-3- کتابخانه زیرساخت فناوری اطلاعات... 94

2-2-7- مقایسه مدل های همسوئی و انتخاب مدل.. 102

فصل سوم- روش تحقیق... 105

3-1- روش و طرح تحقیق... 106

3-2- سئوالات تحقیق و روش کسب نتایج.. 107

3-3- تیم خبرگان.. 107

3-4- نحوه بررسی اطلاعات... 108

3-5- ابزار جمع آوری داده ها 108

3-5-1- پرسش نامه ارزیابی مدل لوفتمن.. 109

فصل چهارم- تجزیه و تحلیل داده ها 114

4-1- مقدمه. 115

4-2- تجزیه و تحلیل پاسخ ها براساس مدل لوفتمن.. 128

فصل پنجم- نتیجه گیری، بحث و پیشنهادها 135

5-1- مقدمه. 136

5-2- بررسی مهمترین سوالات و چالشها 137

5-3-ایجاد معیار بومی امنیت در معیارهای مدل لوفتمن.. 150

فصل ششم- منابع، مراجع و پیوست ها 152

6-1- منابع و مراجع.. 153

6-2- پیوست ها 158

6-2-1- پرسش نامه مدل لوفتمن.. 158

6-2-2- معرفی اس.یو.پی... 174

عنوان

صفحه

(جدول1-1): تفاوت نگرش سازمانی به فناوری اطلاعات]65[

18

(جدول 2-1): مقایسه  رهیافت های همسویی]35[

34

(جدول2-2): مولفه های ابعاد تصمیم گیری]14[

64

(جدول 2-3): سه الگوی شناخته شده براساس تجربه با بهترین كارائی

72

(جدول2-4): ساختارهای كارآمد برای الگوهای تصمیم گیری

73

(جدول2-5): فرآیندهای كلیدی همسوئی

74

(جدول2-6): رهیافت های ارتباطی

75

(جدول 2-7): اجزای كنترلی استانداردکوبیت]12[

75

(جدول 2-8): نحوه استفاده از استاندارد

77

(جدول 2-9): تاریخچه استاندارد]16[

90

(جدول2-10): مقایسه سه استاندارد]50[

99

(جدول2-11): انطباق استاندارد ISO27001:2005 و استاندارد کوبیت]16[

100

(جدول6-1): 4 عنصر كلیدی مدل سازی فرآیند

145

فهرست جداول

فهرست اشکال

عنوان

صفحه

(شكل1-1): سلسله مراتب استراتژی های سازمانی

11

(شكل 1-2): قلمرو و اختیار استراتژی های سازمانی

12

(شكل 1-3): سطوح استراتژی در گروه سایپا

13

(شكل 1-4): جایگاه استراتژیك فناوری در ساختار استراتژی مجتمع سایپا گلپایگان

14

(شكل 1-5 ): بلوغ استراتژی فناوری اطلاعات

17

(شكل 1-6 ): نقشه راه استراتژی مجتمع

20

(شكل 2-1 ): مدل های همسوئی فناوری اطلاعات و کسب وکار]35[

23

(شکل 2-2) : مدل همسویی بی.تم]60[

26

(شکل 2-3) : لایه های معماری

29

(شکل 2-4) : چارچوب معماری زكمن

31

(شكل 2-5): چارچوب مدل همسوئی استراتژیك هندرسون-ونكاترامن]7[

33

(شكل 2-6 ): دیدگاه های مختلف حركتی در نواحی]7[

39

(شكل 2-7 ): دیدگاه اجرای استراتژیك]7[

42

(شكل 2-8 ): دیدگاه پتانسیل فناوری]7[

43

(شكل 2-9 ): دیدگاه پتانسیل رقابتی]7[

44

(شكل 2-10): دیدگاه سطح سرویس]7[

45

(شكل 2-11): دیدگاه های همجوشی]7[

46

(شكل 2-12): مدل سازی همسوئی هندرسون-ونكاترامن در خصوص مجتمع

47

(شكل 2-13 ): پارامترهای مدل لوفتمن]5][62[

49

(شكل 2-14 ): سطوح بلوغ لوفتمن]5][62[

55

(شکل 2-15) : رویكرد جامع نگر]67[

60

(شکل 2-16) : چارچوب مدیریت كارایی كسب و كار]67[

61

(شكل 2-17): ابعاد در خصوص تصمیم گیری]14[

63

(شكل2-18): مدل فرآیندها و ارتباطات در حاكمیت فناوری اطلاعات]11[

65

(شكل2-19): حاكمیت و مدیریت فناوری اطلاعات]17[

66

(شكل2-20) : چارچوب كلان استاندارد كوبیت ]12[

75

(شكل 2-21 ): نوع معیارهای(اولیه و ثانویه)]12[

77

(شكل 2-22 ): ارتباط حوزه های اصلی راهبری فناوری اطلاعات]52[

78

( شکل 2-23 :( پایه اصلی کوبیت]12[

79

( شکل2-24 :( تعریف اهداف و معماری سازمانی فناوری اطلاعات]12[

80

(شکل 2-25 :( مدیریت منابع فناوری اطلاعات برای نیل به اهداف فناوری اطلاعات ]12[

81

(شكل 2-26 ): مدل نظارت]12[

86

(شکل 2-27) : رابطه متقابل اجزای کوبیت با یكدیگر]12[

88

(شکل 2-28): كنترل های استاندارد ISO17779 ]16[

91

(شکل2-29): استفاده از مدل PDCA در فرآیند‌های سیستم مدیریت امنیت]51[

92

(شكل 2-30 ): چارچوب استاندارد کتابخانه زیرساخت فناوری اطلاعات]50[

94

(شكل 2-31 ): ارتباط حوزه ها]50[

95

عنوان

صفحه

(شكل 6-1 ): اصول اس.یو.پی

153

(شكل 6-2 ): چرخه فرآیند اس.یو.پی

153

(شكل 6-3 ): معماری فرآیند اس.یو.پی

154

(شكل 6-4): ساختار دینامیك اس.یو.پی

155

(شكل 6-5 ): وضعیت فرآیند در فاز شناخت

155

(شكل 6-6 ): مكعب امنیتی اس.یو.پی 

156

(شكل 6-7): وضعیت فرآیند در فاز آنالیز و طراحی

157

(شكل 6-8): وضعیت فرآیند در فاز ساخت

158

(شكل 6-9): وضعیت فرآیند در فاز مانیتورینگ

159

(شكل 6-10): فعالیت های متخصص شبكه

160